Co najczęściej powoduje zatrucie pokarmowe?

Zbliża się okres zimowych ferii, a co za tym idzie wyjazdów na zimowiska, obozy i na rodzinny wypoczynek. Podczas tego okresu często odpoczywamy także od gotowania, decydując się na jedzenie posiłków w barach, restauracjach i stołówkach. Aby urlop minął nam radośnie i - przede wszystkim - zdrowo, powinniśmy zadbać o to, by jeść takie produkty, które nie spowodują kłopotów żołądkowych. Warto więc wiedzieć, na co uważać, by ryzyko zatrucia było jak najmniejsze.

Salmonella to bakteria, która atakuje znienacka i wywołuje bardzo groźne dla zdrowia zatrucia. Bardzo często można ją spotkać na jajkach - szczególnie tych tzw. ekologicznych, które są zanieczyszczone kurzymi odchodami. Masowe zatrucia zdarzają się głównie w punktach zbiorowego żywienia - wystarczy kilka pałeczek bakterii, by zanieczyszczona została cała potrawa. Szczególnie powinniśmy wystrzegać się majonezów, przygotowywanych z surowych jajek. Tradycyjny polski tatar z żółtkiem jajka także może być potrawą sprawiającą kłopoty żołądkowe. Salmonella ginie w wysokiej temperaturze, więc odpowiednio ugotowane jajka nie stanowią już zagrożenia.

Bakterie salmonelli i te z rodzaju campylobacter to również stali towarzysze hodowanych na fermach kurczaków. Jeśli kucharz nie zachowa ostrożności, nie umyje drobiu przed przygotowywaniem dania, a w dodatku nie dopiecze go odpowiednio lub nie ugotuje - zatrucie gwarantowane. W przypadku drobiu ważne jest także zachowanie odpowiedniej higieny w kuchni - noże używane do porcjowania mięsa muszą być bardzo czyste i myte po krojeniu. Produktów tych nie można też przechowywać w temperaturze pokojowej. Mięso z kurczaka musi być świeże - najlepiej sprawdzić to samemu, w kuchni.

Wyjazdy na wieś to doskonała okazja, by spróbować świeżego mleka, takiego "prosto od krowy". Niestety, nie wszyscy mogą sobie na to pozwolić. Nasze organizmy, dotyczy to przede wszystkim dzieci, po latach picia pasteryzowanego mleka, które pozbawione jest specyficznych rodzajów bakterii, nie są przyzwyczajone do przyjęcia tego, co znajduje się w świeżym mleku. Rozstrój żołądka po wypiciu takiego napoju to pewnik - szczególnie u najmłodszych. Dlatego też darujmy sobie ten rarytas, chyba, że mamy pewność do swojej odporności.

Potrawy z ryb są bardzo smaczne, ale powinniśmy na nie uważać, szczególnie w regionach, w których one nie występują, a zjeść je można. Ryby bowiem bardzo szybko się psują, szczególnie w transporcie. Wszystkie bezpośrednio po złowieniu powinny być przechowywane w niskich temperaturach. W przeciwnym wypadku w ich mięsie powstają ogromne ilości bardzo trującej substancji - histaminy. Na szybkie zepsucie narażone są szczególnie okazy tłuste - makrele, halibuty, tuńczyki. Jeśli nie mamy pewności, co do świeżości produktu - zrezygnujmy z takiego dania.

Wydawałoby się, że nie ma nic bardziej zdrowego niż kiełki - fasoli, słonecznika, soczewicy, rzodkiewki. Jednak może się zdarzyć, że zamiast dobrego samopoczucia po zjedzeniu sałatki z tym dodatkiem dopadnie nas zatrucie. Bardzo trudno bowiem jest je oczyścić, a że hodowane są na wilgotnym i ciepłym podłożu, często są pokryte różnymi niekoniecznie bezpiecznymi dla nas substancjami - zdarzają się nawet grzyby. Dlatego też jedzmy kiełki tylko takie, do których mamy pewność, że pochodzą z czystych hodowli i są pozbawione zanieczyszczeń.

Zima nie jest okresem, w którym zbieramy leśne owoce, a jednak często lądują one na naszych stołach - przygotowywane z mrożonek. Trzeba jednak pamiętać, że większość leśnych darów - jagód, poziomek, borówek czy malin - narażona jest na kontakt z pasożytami, przenoszonymi przez zwierzęta. A te nie giną pod wpływem zimna. Dlatego też nawet rozmrożone owoce leśne powinniśmy sparzyć wrzątkiem, by pozbyć się ewentualnych intruzów.

Wydawałoby się, że nie sposób zatruć się np. schabowym, szczególnie, gdy jest on przygotowany ze świeżego mięsa. Niestety, zdarzają się przypadki bardzo groźnych zatruć np. występującą wśród świń włośnicą. Jeśli mięso nie zostało przebadane przez weterynarza (co zdarza się w bardziej oddalonych od "cywilizacji" miejscowościach), ryzyko zainfekowania się tą bardzo groźną chorobą istnieje. Podobnie jest z produktami z dziczyzny, przede wszystkim z dzika. Ludowa kiełbasa z mięsa tego zwierzęcia może być smaczna, ale jeśli dzik był chory, taki posiłek skończy się długim pobytem w szpitalu. Warto tego unikać!

To zaskakujące, ale bardzo często zatrucia pokarmowe podczas wakacyjnych czy zimowych wyjazdów powodują te, bardzo wodniste, owoce. W melonach i arbuzach znajduje się bowiem bardzo wiele bakterii - szczególnie na skórce. Po przekrojeniu takiego owocu, bakterie dostają się do miąższu i mogą wywołać bardzo przykre konsekwencje. Dlatego też, zamawiając melona, upewnijmy się, czy jego skórka została dobrze umyta.

Produktami, które regularnie spotykamy na wszelkich stołówkach są kiełbasy i wędliny. Nie wszystkie są doskonałej jakości. O ile jednak zbyt mały procent mięsa w takim daniu czy dodanie sporej ilości wody, wpłynie jedynie na smak tych mięsnych wyrobów, o tyle ich niewłaściwe lub za długie przechowywanie może skończyć się bardzo źle. Produkty mięsne, także te przechowywane w formie konserw, to potencjalny kontakt ze śmiertelnie niebezpiecznym dla człowieka jadem kiełbasianym. Zatrucie powoduje bakteria Clostridium botulinum, która rozwija się w nieświeżym mięsie. Objawy są bardzo poważne. Oprócz dolegliwości gastrycznych jak nudności, wymioty czy bóle brzucha, chorzy skarżą się także na ból lub osłabienie mięśni, podwójne widzenie, opadanie powiek. W ciężkich przypadkach, które mogą prowadzić do śmierci, pojawia się także problemy z oddychaniem, zachłystowe zapalenie płuc, a nawet niewydolność układu krążenia, aż do zatrzymania akcji serca. Dlatego unikajmy produktów mięsnych, które nie budzą naszego zaufania
- wybrzuszonych konserw, wędlin o dziwnym smaku, zapachu lub barwie. Pamiętajmy też, by nie lekceważyć żadnych objawów - jeśli po posiłku gorzej się poczujemy, natychmiast wybierzmy się do lekarza.

AD/mp/WP Kuchnia