Ovos moles. Cudne słodkości rodem z Portugalii

Aveiro, urocze miasto leżące u ujścia rzeki Vouga do Oceanu Atlantyckiego, bywa nazywane "portugalską Wenecją". Przed wiekami stanowiło ważny port i centrum życia handlowego. Dziś nie ma już większego znaczenia gospodarczego, za to wciąż pozostaje atrakcją turystyczną. Urzeka przybyszów niezwykłymi krajobrazami oraz pięknem tutejszych domów rybackich, których elewacje wyłożone są ceramicznymi płytkami azulejos, układającymi się w rozmaite wzory.

Miasto słynie również ze znakomitej kuchni. W licznych restauracjach zjemy pyszne potrawy, przede wszystkim z ryb oraz owoców morza, jednak turystów przyciąga tutaj inny specjał. Właśnie w Aveiro narodziły się jedne z najsłynniejszych portugalskich łakoci, czyli ovos moles.

Nazwa przysmaku, którą można przetłumaczyć jako "miękkie jajeczka" dobrze oddaje jego istotę, ponieważ są to ciasteczka o banalnie prostej formule – w skorupce z delikatnego opłatkowego ciasta, uformowanego zwykle na kształt muszli, ryby czy kraba, skrywa się bardzo słodka masa z żółtek i cukru, niekiedy sprzedawana również w niewielkich drewnianych baryłkach (barricas), ozdobionych motywami przypominającymi azulejos.

Jak wiele innych portugalskich przysmaków także ovos moles narodziły się w… klasztorze. Legenda głosi, że ciastko powstało przez przypadek, a jego autorką była pewna zakonnica z Mosterio de Jesus w Aveiro, nie potrafiąca poradzić sobie z koniecznością długotrwałego poszczenia i w sekrecie zajadająca się słodkim kremem przygotowanym z jedynych dostępnych składników, czyli cukru i żółtka jajek. Gdy okazało się jednak, że nie jest w stanie skonsumować wszystkiego, resztę masy ukryła w rozgrzanej formie do wyrabiania opłatków, w której znajdowały się jeszcze resztki ciasta.

Następnego dnia inne siostry wyjęły z formy chrupiący specjał, skrywający wewnątrz pyszne nadzienie. Postanowiły podzielić się tym odkryciem z mieszkańcami Aveiro i zaczęły sprzedawać ovos moles, które szybko zyskały liczne grono miłośników.

Po likwidacji zakonu na początku XIX wieku tradycję przyrządzania smakołyku przejęły miejscowe gospodynie. Stragany z ovos moles pojawiły się m.in. na dworcu kolejowym, gdzie znajdowały wielu nabywców wśród osób podróżujących na trasie Porto-Lizbona. W ten sposób ciasteczka zaczęły zdobywać popularność w całej Portugalii i dziś są uznawane za jeden z kulinarnych skarbów tego kraju, choć w opinii łasuchów najlepsze wciąż można dostać tylko w Aveiro.

Wśród przybyszów z innych krajów ovos moles budzi skrajne opinie. "Krucha osłonka przypomina smakiem opłatek, a środek jest gęsty i jajeczny. Jeśli tak jak ja zajadaliście się kiedyś w ukryciu wigilijnym opłatkiem, a babcia przygotowywała wam kogel-mogel, to myślę, że będzie wam smakowało" – pisze autorka strony Theportoguide.com. "Albo je uwielbiasz albo nienawidzisz. To esencja jajka. Zawartość jajka w ovos moles wynosi 200 proc. Także musisz się zastanowić, czy lubisz jajka" – radzi blogerka Dorota Starczewska.

By poznać prawdziwy smak tego specjału najlepiej oczywiście odwiedzić Portugalię. Jednak namiastkę ovos moles możemy też przygotować w domu. W rondelku podgrzewamy wodę (około 1/3 szklanki), dosypujemy 1,5 szklanki cukru i mieszamy, aż do całkowitego rozpuszczenia. Syrop musi się wystudzić, zaś w tym czasie ubijamy na puszystą masę 8 żółtek. Nie przerywając mieszania powoli dolewamy syrop, a następnie wszystko podgrzewamy na małym ogniu (nie możemy doprowadzić do zagotowania), cały czas mieszając. Masa musi zgęstnieć.

Tak przygotowany krem możemy jeść w małych kubeczkach, posypany odrobiną cynamonu. Sprawdzi się też jako dodatek do biszkoptów czy kruchych ciasteczek, a nawet naleśników.

Chcesz się pochwalić swoimi kulinarnymi osiągnięciami? Masz ciekawy przepis? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl