Kuchnia bułgarska – czym się charakteryzuje?

Na kształt kuchni bułgarskiej ogromny wpływ miały sąsiadujące kraje, takie jak Turcja czy Grecja, ale też Bliski Wschód, Włochy i Węgry. Znajdziemy w niej zarówno bogactwo świeżych owoców, warzyw oraz ziół, jak i aromatycznych mięs i owoców morza.

Kuchnia bułgarska jest pożywna, ale lekka i bardzo różnorodna. Potrawy są najczęściej gotowane na parze, duszone albo zapiekane. Mięsa z kolei często są grillowane. Rzadko można spotkać smażone potrawy. Bardzo ważnym elementem kulinarnym są tu sery i jogurty, które jada się osobno lub w połączeniu z różnego rodzaju posiłkami. Co ciekawe, Bułgarzy jedzą również spore ilości chleba podawanego nawet do obiadu z ziemniakami w roli głównej.

Ważne jest to, że w Bułgarii posiłki jada się w gronie rodziny lub znajomych, więc porcje serwowane w regionalnych restauracjach są dosyć duże, przeznaczone praktycznie dla dwóch osób.

Śniadania w Bułgarii są lekkie. Często jest to sam chleb, bułka albo jogurt. Kolacje z reguły jadane są późno. Obiady z kolei składają się z trzech elementów. Pierwszym jest sałatka podawana w towarzystwie alkoholu. Następnie jada się zupę albo chłodnik, by obiad zakończyć mięsnym i/lub warzywnym drugim daniem.

Prawie do każdego dania z kuchni bułgarskiej wykorzystuje się paprykę i pomidory, które dodaje się pod każdą postacią. Najczęściej stosowanym serem jest sirene, czyli biały słony ser z mleka owczego, krowiego lub bawolego. Jest on trochę podobny do fety, więc jeśli w Polsce chcemy przygotować danie, w którego składzie jest niedostępny u nas sirene, możemy zastąpić go właśnie fetą.

Jeśli chodzi o przyprawy, Bułgarzy stosują przede wszystkim czosnek, czubrycę, ostrą paprykę, a także kmin rzymski czy też tymianek. Co ważne, bułgarskie dania są intensywne w smaku i aromatyczne. Umiar w przyprawach nie jest u nich znany. Potrawy muszą być odpowiednio pikantne, a desery – słodkie.

Do picia Bułgarzy preferują kwaśne mleko od krowy lub bawołu, które jest bardzo wartościowe ze względu na obecność bakterii Lactobacterium bulgaricum. Poza tym uwielbiają soki owocowe i wyjątkową kawę – dżezwę. Jej sekretem jest dodatek cukru oraz gotowanie na małym ogniu, ale bez doprowadzania do wrzenia. Poza tym, w Bułgarii popularne są wina z prosa, kukurydzy i drożdży, a także słynna rakija, czyli mocny trunek produkowany na bazie owoców.

W Bułgarii nie spotkamy za to żadnych pierogów, kopytek czy klusek, ponieważ tamtejsi mieszkańcy nie jadają gotowanego ciasta.

Dania kuchni bułgarskiej nie są bardzo skomplikowane. Ich wyjątkowość tkwi w prostocie przy jednoczesnej różnorodności. Które potrawy są charakterystyczne dla tego kraju?

1. Sałatka szopska – to jedno z najbardziej popularnych dań kuchni bułgarskiej. Składają się na nią świeże warzywa: pomidory, papryka, ogórki i cebula posypane startym serem sirene. Sałatkę tę najczęściej podaje się przed daniem głównym w towarzystwie rakiji.
2. Gjuwecz – jest to gulasz, ale przyrządzany inaczej niż te znane w Polsce. Tutaj mięso i warzywa gotuje się osobno. Łączone są one dopiero w końcowym etapie gotowania. Gjuwecz podaje się w glinianych naczyniach w towarzystwie białego pieczywa, ewentualnie ryżu.
3. Torator – tradycyjny bułgarski chłodnik, który przygotowuje się na bazie gęstego jogurtu naturalnego. Miesza się go z wodą i doprawia solą, czosnkiem, koperkiem, ogórkami i orzechami. Potrawa doskonale chłodzi i orzeźwia.
4. Banica – ciasto z mąki pszennej i oleju, które przekładane jest białym serem – najczęściej sirene – i pieczone w piecu. Zdarza się również, że ciasto nadziewa się szpinakiem, grzybami, mięsem albo dynią lub jabłkami.
5. Kebabcze – podłużne kotleciki z mielonego mięsa baraniego, wieprzowego lub wołowego z dodatkiem cebuli i kminu. Przygotowuje się je na grillu.
6. Czorba – gęsta i bardzo pikantna zupa fasolowa z pomidorami, cebulą, marchewką i dodatkiem mięty lub młodych pokrzyw. Jest to danie jednogarnkowe, które można urozmaicić pokrojoną kiełbasą.
7. Kiufte – siekane mięso przyprawione solą, pieprzem, cebulą, natką pietruszki i kminem rzymskim, które wyrabia się z odrobiną wody lub piwa i formuje w kuleczki. Następnie smaży się je na grillu.

Jeśli chodzi o desery, będąc w Bułgarii, warto spróbować:

• tikvenik – deser z ciasta filo nadziewanego orzechami, cynamonem, miodem i masą dyniową,
• krem karameł – deser z mleka, cukru, jaj, cynamonu i wanilii,
• kozunka – słodki drożdżowy chlebek pieczony w formie warkocza z dodatkiem orzechów, maku, migdałów i rodzynek.

Kuchnia bułgarska jest kuchnią bardzo zdrową, bogatą w warzywa i owoce. Jej różnorodność sprawia, że każdy może znaleźć w niej coś dla siebie. Wybierając się więc w tamte rejony, nie obawiajmy się próbować charakterystycznych dla nich potraw.