Brukowiec – pyszne ciasto z Kujaw

Jednym z symboli kuchni kujawskiej są pierniki. W 1557 r. toruńscy piekarze otrzymali przywilej sprzedaży swoich wyrobów na królewskich jarmarkach, a w 1757 r. specjalna komisja uznała nawet wyższość tutejszych specjałów nad słynnymi piernikami z Norymbergii.

Nic dziwnego, że z tego regionu pochodzi wiele specjałów będących "wariacjami na temat piernika". Jednym z najciekawszych jest popularny przede wszystkim w okolicach Inowrocławia brukowiec kujawski, zwany również piernikiem na karmelu, od kilku lat figurujący na liście produktów tradycyjnych ministerstwa rolnictwa. Jego recepturę miejscowe gospodynie przekazują z pokolenia na pokolenie.

Korzenne ciasto, o bardzo wyczuwalnym smaku karmelu, cynamonu i goździków, ma bardzo charakterystyczny kształt, przypominający powierzchnię wybrukowanej drogi. Gdy jest przygotowywane na Boże Narodzenie lub Wielkanoc przybiera formę prostokątnego placka. Mniejsze, zazwyczaj okrągłe brukowce wypieka się bez specjalnej okazji i przechowuje w zamkniętym szczelnie pojemniku.

Brukowiec kujawski, jak wiele innych przysmaków wywodzących się z kuchni ludowej, ma nieskomplikowany skład. Ciasto można przyrządzić z ogólnie dostępnych produktów, czyli mąki, cukru, jajek i masła. Nie może zabraknąć w nim korzennych przypraw oraz miodu, który niegdyś często zastępowano syropem buraczanym, do dzisiaj pojawiającym się w wielu przepisach na brukowiec.

Syrop wytwarza się z zagęszczonego soku z buraków cukrowych. Ma słodki, karmelowy smak i jest znacznie zdrowszą alternatywą dla cukru – dostarcza sporo magnezu, potasu, żelaza, chromu, wapnia, witamin z grupy B (zwłaszcza kwasu foliowego), a także przeciwutleniaczy (m.in. betainy), które obniżają poziom szkodliwej homocysteiny przyczyniającej się do rozwoju chorób układu krążenia, w tym udarów i zawałów.

Syrop buraczany wzmacnia odporność organizmu i uodparnia go na ataki wirusów czy bakterii. Bardzo korzystnie oddziałuje na układ krwionośny, wzmacnia serce i skutecznie obniża ciśnienie. Redukuje też nadmiar "złego" cholesterolu we krwi. Pozytywnie wpływa na system nerwowy, zmniejsza ryzyko depresji, niweluje zmęczenie i apatię.

Problem w tym, że syrop buraczany jest dość trudno dostępnym produktem. Warto go jednak poszukać w wyspecjalizowanych sklepach ze zdrową żywnością, by wykorzystać do przygotowywania brukowca.

Przepis na kujawskie ciasto jest dość prosty. Zaczynamy od skarmelizowania cukru (ok. pół szklanki), podgrzewając go na małym ogniu. Gdy się rozpuści dodajemy niewielką ilość wody i gotujemy, aż zgęstnieje. Wtedy dokładamy mniej więcej taką samą ilość syropu buraczanego, ewentualnie także łyżkę miodu. Słodką masę dokładnie mieszamy.

Po zdjęciu z ognia dodajemy do niej pozostałe składniki: dość miękkie masło (50 g), mąkę pszenną (pół kilograma), jajko, łyżeczkę sody oczyszczonej oraz dwie łyżki korzennej przyprawy do piernika (w jej składzie powinny być: cynamon, goździki i gałka muszkatołowa). Ciasto należy dokładanie wyrobić, ręcznie lub za pomocą miksera. Musi odchodzić od rąk i mieć elastyczną konsystencję. Następnie zawijamy je w folię spożywczą, odstawiamy na godzinę w temperaturze pokojowej.

Później ciasto dzielimy na cztery kawałki, trzy rozwałkowujemy na placki, a z jednego formujemy wałek, który kroimy na mniejsze części (wielkości orzecha włoskiego) i każdej nadajemy w dłoniach kształt kulki. Możemy nadziać ją odrobiną powideł śliwkowych.

Kulki układamy na blasze wyłożonej papierem do pieczenia, obok siebie, by stworzyły wzór kwiatka. Pieczemy, podobnie jak pozostałe placki, przez 20-25 minut w 180 st. Gdy ciasto wystygnie, układamy warstwy, oczywiście z "brukowaną" na szczycie i przekładamy powidłami.

Chcesz się pochwalić swoimi kulinarnymi osiągnięciami? Masz ciekawy przepis? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl