Trwa ładowanie...

Ewa Wachowicz: Czym się charakteryzuje kuchnia łemkowska?

Dawna Łemkowszczyzna rozciągała się po północnej stronie Karpat, a więc "zahaczała" o Bieszczady, Beskid Niski i Sądecki. Można powiedzieć, że od południowej strony docierała po Gorlice, a więc moje rodzinne strony. Nawet w licealnej klasie miałam kolegów i koleżanki o korzeniach łemkowskich. Dzisiaj chciałabym się skupić na tradycyjnej kuchni tamtych terenów oraz przybliżyć wam jej historię.

Szczypta historii o kuchni łemkowskiejSzczypta historii o kuchni łemkowskiejŹródło: Archiwum prywatne
d168wm1
d168wm1

Kuchnia łemkowska - siła w prostocie!

Uczęszczając do szkoły średniej, często wybieraliśmy się na rajdy w okolice Magury Małastowskiej, czyli właśnie na tereny Łemkowskie. W wyniku akcji "Wisła" zaraz po II Wojnie Światowej ludność tych terenów została wysiedlona i w latach osiemdziesiątych zaludnienie było bardzo małe. Tylko nieliczne rodziny powróciły w rodzinne strony.

Jeśli ktoś chciałby jednym słowem określić ichniejszą kuchnię, to można by powiedzieć, że jest stosunkowo prosta. W tej prostocie jest jednak siła i ogromny potencjał. W łemkowskiej kuchni nic nie może się zmarnować - wszelkie skarby (między innymi w postaci warzyw i owoców) z przydomowych ogródków i pobliskich lasów, były wykorzystywane do tworzenia różnych potraw. Ziemniaki, grzyby, jajka, mąka, mleko oraz mięso (przede wszystkim, chociaż nie tylko) z wieprzowiny.

Jeśli zaś chodzi o przyprawy, to charakteru nadawały kawałki słoniny oraz... sól. Na stole pojawiały się też na przykład: kasza z masłem albo placuszki z jasnej mąki, które jadło się z dodatkiem kwaśnego mleka, podobnie zresztą jak młode ziemniaczki. Świeże warzywa i owoce smakowały znakomicie, więc tak naprawdę nie było potrzeby dodawania do nich przypraw. Mięsa nie pojawiały się na stole zbyt często, zwykle kojarzyły się one ze specjalnymi uroczystościami. Typowym, niedzielnym posiłkiem był więc na przykład rosół z kury. Popularna była też zupa kminkowa.

Czosnek niedźwiedzi - bieszczadzki skarb

Jeśli chodzi o ziemniaki, to dużą popularnością cieszyły (wciąż wykonuje się je w wielu domostwach!) tak zwane hałuszki. To tarte ziemniaki z mąką oraz cebulą, które odciska się w dłoniach, a następnie "wrzuca" na wrzątek. Oryginalna, smaczna i prosta potrawa, która doskonale reprezentuje kulturę kulinarną Łemkowszczyzny.

d168wm1

Deser - pozycja obowiązkowa na każdym stole

W kuchni łemkowskiej, z resztą jak w każdej, nie może zabraknąć słodkości! Na deser serwowano zwykle ciasto drożdżowe, które posypane było kruszonką. Zamiast nadzienia podawało się go z dodatkiem maślanki - kompozycja idealna, a co więcej niezbyt "ciężka", jak to bywa w przypadku niektórych ciast z kremem. Nie można zapomnieć też o sezonowych owocach, prosto z ogrodu. Chyba wszyscy wiedzą, że nie ma nic lepszego, niż zerwane bezpośrednio z krzaka truskawki albo maliny.

Łemkowszyzna od kuchni – smaczna, ale też zdrowa!

Warto mieć na uwadze, że owoce i warzywa, zwłaszcza uprawiane samodzielnie, są nie tylko smaczne, ale też bardzo zdrowe. A na łemowskich stołach było i jest ich pod dostatkiem. Dwa lata temu pojechałam tam z kamerą - chciałam w swoim programie pokazać Łemkowszczyznę od strony kulinarnej. Mam nadzieję, że mi się udało.

Zupa z pokrzyw Archiwum prywatne
Źródło: Archiwum prywatne

Podzielę się z wami prostym przepisem na zupę - Ciurkę Łemkowską. Nie obawiajcie się, nie potrzebujecie wielu składników ani dużo czasu, by ją przygotować. Mogę wam za to zagwarantować, że jej smak na pewno zadziwi was oraz tych, z którymi się nią podzielicie.

d168wm1

Ciurka łemkowska

Niezbędne składniki:

  • 1½ l wywaru wołowego lub drobiowego
  • 3 cebule
  • 1 łyżka masła
  • 1 łyżka mąki
  • 100 g sera białego
  • 150 ml śmietany
  • ½ bułki razowej
  • kilka listków pokrzywy
  • kilka listków melisy
  • sól
  • pieprz

Opis przygotowania:

  • Cebule obrać, pokroić w drobną kostkę i zeszklić na maśle. Oprószyć mąką i lekko zrumienić. Zalać wywarem wołowym.
  • Do sera dodać śmietanę, dobrze wymieszać. Zahartować gorącym bulionem i wlać do garnka z zupą.
  • Poszarpać i wrzucić bułkę. Przyprawić solą i pieprzem. Dodać posiekaną pokrzywę i melisę. Wymieszać, zagotować i od razu podawać. Można udekorować listkami melisy.
Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl
d168wm1
Oceń jakość naszego artykułu:
Twoja opinia pozwala nam tworzyć lepsze treści.

Komentarze

Trwa ładowanie
.
.
.
d168wm1
Więcej tematów

Pobieranie, zwielokrotnianie, przechowywanie lub jakiekolwiek inne wykorzystywanie treści dostępnych w niniejszym serwisie - bez względu na ich charakter i sposób wyrażenia (w szczególności lecz nie wyłącznie: słowne, słowno-muzyczne, muzyczne, audiowizualne, audialne, tekstowe, graficzne i zawarte w nich dane i informacje, bazy danych i zawarte w nich dane) oraz formę (np. literackie, publicystyczne, naukowe, kartograficzne, programy komputerowe, plastyczne, fotograficzne) wymaga uprzedniej i jednoznacznej zgody Wirtualna Polska Media Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie, będącej właścicielem niniejszego serwisu, bez względu na sposób ich eksploracji i wykorzystaną metodę (manualną lub zautomatyzowaną technikę, w tym z użyciem programów uczenia maszynowego lub sztucznej inteligencji). Powyższe zastrzeżenie nie dotyczy wykorzystywania jedynie w celu ułatwienia ich wyszukiwania przez wyszukiwarki internetowe oraz korzystania w ramach stosunków umownych lub dozwolonego użytku określonego przez właściwe przepisy prawa.Szczegółowa treść dotycząca niniejszego zastrzeżenia znajduje siętutaj

Cenimy Twoją prywatność

Kliknij "AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU", aby wyrazić zgodę na korzystanie w Internecie z technologii automatycznego gromadzenia i wykorzystywania danych oraz na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez Wirtualną Polskę, Zaufanych Partnerów IAB (880 partnerów) oraz pozostałych Zaufanych Partnerów (405 partnerów) a także udostępnienie przez nas ww. Zaufanym Partnerom przypisanych Ci identyfikatorów w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, które wskazujemy poniżej. Możesz również podjąć decyzję w sprawie udzielenia zgody w ramach ustawień zaawansowanych.


Na podstawie udzielonej przez Ciebie zgody Wirtualna Polska, Zaufani Partnerzy IAB oraz pozostali Zaufani Partnerzy będą przetwarzać Twoje dane osobowe zbierane w Internecie (m.in. na serwisach partnerów e-commerce), w tym za pośrednictwem formularzy, takie jak: adresy IP, identyfikatory Twoich urządzeń i identyfikatory plików cookies oraz inne przypisane Ci identyfikatory i informacje o Twojej aktywności w Internecie. Dane te będą przetwarzane w celu: przechowywania informacji na urządzeniu lub dostępu do nich, wykorzystywania ograniczonych danych do wyboru reklam, tworzenia profili związanych z personalizacją reklam, wykorzystania profili do wyboru spersonalizowanych reklam, tworzenia profili z myślą o personalizacji treści, wykorzystywania profili w doborze spersonalizowanych treści, pomiaru wydajności reklam, pomiaru wydajności treści, poznawaniu odbiorców dzięki statystyce lub kombinacji danych z różnych źródeł, opracowywania i ulepszania usług, wykorzystywania ograniczonych danych do wyboru treści.


W ramach funkcji i funkcji specjalnych Wirtualna Polska może podejmować następujące działania:

  1. Dopasowanie i łączenie danych z innych źródeł
  2. Łączenie różnych urządzeń
  3. Identyfikacja urządzeń na podstawie informacji przesyłanych automatycznie
  4. Aktywne skanowanie charakterystyki urządzenia do celów identyfikacji

Cele przetwarzania Twoich danych przez Zaufanych Partnerów IAB oraz pozostałych Zaufanych Partnerów są następujące:

  1. Przechowywanie informacji na urządzeniu lub dostęp do nich
  2. Wykorzystywanie ograniczonych danych do wyboru reklam
  3. Tworzenie profili w celu spersonalizowanych reklam
  4. Wykorzystanie profili do wyboru spersonalizowanych reklam
  5. Tworzenie profili w celu personalizacji treści
  6. Wykorzystywanie profili w celu doboru spersonalizowanych treści
  7. Pomiar efektywności reklam
  8. Pomiar efektywności treści
  9. Rozumienie odbiorców dzięki statystyce lub kombinacji danych z różnych źródeł
  10. Rozwój i ulepszanie usług
  11. Wykorzystywanie ograniczonych danych do wyboru treści
  12. Zapewnienie bezpieczeństwa, zapobieganie oszustwom i naprawianie błędów
  13. Dostarczanie i prezentowanie reklam i treści
  14. Zapisanie decyzji dotyczących prywatności oraz informowanie o nich

W ramach funkcji i funkcji specjalnych nasi Zaufani Partnerzy IAB oraz pozostali Zaufani Partnerzy mogą podejmować następujące działania:

  1. Dopasowanie i łączenie danych z innych źródeł
  2. Łączenie różnych urządzeń
  3. Identyfikacja urządzeń na podstawie informacji przesyłanych automatycznie
  4. Aktywne skanowanie charakterystyki urządzenia do celów identyfikacji

Dla podjęcia powyższych działań nasi Zaufani Partnerzy IAB oraz pozostali Zaufani Partnerzy również potrzebują Twojej zgody, którą możesz udzielić poprzez kliknięcie w przycisk "AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU" lub podjąć decyzję w sprawie udzielenia zgody w ramach ustawień zaawansowanych.


Cele przetwarzania Twoich danych bez konieczności uzyskania Twojej zgody w oparciu o uzasadniony interes Wirtualnej Polski, Zaufanych Partnerów IAB oraz możliwość sprzeciwienia się takiemu przetwarzaniu znajdziesz w ustawieniach zaawansowanych.


Cele, cele specjalne, funkcje i funkcje specjalne przetwarzania szczegółowo opisujemy w ustawieniach zaawansowanych.


Serwisy partnerów e-commerce, z których możemy przetwarzać Twoje dane osobowe na podstawie udzielonej przez Ciebie zgody znajdziesz tutaj.


Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać wywołując ponownie okno z ustawieniami poprzez kliknięcie w link "Ustawienia prywatności" znajdujący się w stopce każdego serwisu.


Pamiętaj, że udzielając zgody Twoje dane będą mogły być przekazywane do naszych Zaufanych Partnerów z państw trzecich tj. z państw spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego.


Masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia, ograniczenia, przeniesienia przetwarzania danych, złożenia sprzeciwu, złożenia skargi do organu nadzorczego na zasadach określonych w polityce prywatności.


Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że pliki cookies będą umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W celu zmiany ustawień prywatności możesz kliknąć w link Ustawienia zaawansowane lub "Ustawienia prywatności" znajdujący się w stopce każdego serwisu w ramach których będziesz mógł udzielić, odwołać zgodę lub w inny sposób zarządzać swoimi wyborami. Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych osobowych znajdziesz w polityce prywatności.