Polirycynooleinian poliglicerolu - E476

Ukryty pod symbolem E476 polirycynooleinian poliglicerolu jest organicznym związkiem chemicznym otrzymywanym w wyniku połączenia olejku rycynowego (pozyskiwanego z nasion rącznika pospolitego) z poliglicerolem. Obecnie substancję tę wykorzystuje się głównie w przemyśle spożywczym jako emulgator, który znacząco ułatwia mieszanie składników poszczególnych wyrobów. E476 przybiera formę żółtawej i lekko lepiącej się cieczy. Dobrze rozpuszcza się w tłuszczach i olejach, natomiast nie jest możliwe jej rozcieńczenie w wodzie i alkoholu etylowym. Polirycynooleinian poliglicerolu dodaje się najczęściej do czekolad oraz produktów czekoladopodobnych. Oprócz tego dość często wchodzi on w skład gotowych sosów sałatkowych oraz kremów do smarowania pieczywa.

E476 jest jednym z wielu chemicznych dodatków do żywności, które uznawane są przez niektórych badaczy za szkodliwe dla ludzkiego zdrowia. Przeprowadzone na zwierzętach eksperymenty wykazały, że spożywanie artykułów z dużą zawartością polirycynooleinianu poliglicerolu doprowadziło do znaczącego powiększenia się takich narządów wewnętrznych jak wątroba i nerki. Nie zdołano jednak dowieść tego, by E476 wywoływał jakiekolwiek działania niepożądane u ludzi . Obecne przepisy Unii Europejskiej zezwalają na użycie polirycynooleinianu poliglicerolu w artykułach spożywczych, przy czym należy zaznaczyć, że zostały wyraźnie określone maksymalne ilości związku w poszczególnych produktach żywnościowych. Limity użycia E476 wynoszą kolejno
• 4g/kg w sosach sałatkowych,
• 5g/kg w czekoladach,
• 5g/kg w wyrobach na bazie kakao.

Pomimo braku dowodów na szkodliwość E476 na ludzkie zdrowie, zaleca się ograniczenie spożycia artykułów zawierających ten związek chemiczny. Warto również dodać, że w niektórych krajach użycie policyrynooleiniany poliglicerolu jest kategorycznie zabronione (Australia, USA, Japonia).

Polirycynooleinian poliglicerolu często stosowany jest wraz z innymi dodatkami chemicznymi. Wśród nich znajdują się:
• E131 – błękit patentowy V
• E180 – czerwień litolowa BK
• E220 – bezwodnik kwasu siarkawego
• E263 – octan wapnia
• E312 – galusan dodecylu
• E316 – izoskorbinian sodu
• E425 – konjac
• E472e – mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych estryfikowane kwasem mono- i diacetylowinowym
• E912 – estry kwasu montanowego.

Niezbędny do uzyskania olejek rycynowy stanowi często jeden ze składników kosmetyków i środków pielęgnujących. Warto wspomnieć, że substancję dodaje się do płynów hamulcowych, chłodniczych, farb, wosków, perfum i past. Co ciekawe – rącznik pospolity, z którego uzyskuje się olejek, uznawany jest za roślinę toksyczną.

Wojciech Chentkiewicz