Kuchnia Kujaw. Raj dla miłośników ziemniaków

Kuchnia kujawska wykazuje wiele podobieństw z kuchnią wielkopolską i kociewską. W każdym z tych regionów znane są ziemniaczane kluski, zupy i kompoty z suszonych owoców czy drożdżowe ciasta.

Kuchnia Kujaw opierała się na hodowanym w przydomowych zagrodach drobiu, głównie kaczkach i gęsiach, a także, z racji bliskości jezior i rzek, na rybach. Wykorzystywano owoce i warzywa, w szczególności jabłka, śliwki i fasolę. Bardzo często używany był miód, pozyskiwany nawet z dzikich barci leśnych, a także owoce leśne i grzyby.

Najbardziej charakterystyczną dla Kujaw zupą była polewka z serwatką i kaszą. Zupa dość chuda, ale w każdym domu znajdowały się produkty niezbędne do jej przyrządzenia. Popularne były także zupy na zakwasie z mąki, czyli żurki – z warzywami i jajkiem.

Zupy gotowano również z kapusty, zarówno świeżej jak i kiszonej. Jedną z najbardziej "kujawskich" potraw tego typu jest zupa na kwasie z kapusty kiszonej, gotowana z dodatkiem kości lub żeberek wieprzowych, włoszczyzny i cebuli.

Najczęściej na stołach pojawiały się potrawy mączne i ziemniaczane. Kluski rżane z mąki żytniej, miały kształt dość długich wałków, a podawano je polane tłuszczem ze skwarkami. Kartofle gotowane lub parzone w specjalnych parownikach, stawiano z kolei na stół razem z dzbanem maślanki, zsiadłego mleka lub serwatki. Klapacze to charakterystyczne dla Kujaw grube placki z tartych ziemniaków, smażone bez tłuszczu na płycie kuchennej, a dziś na suchej patelni.

W kuchni Kujaw bardzo popularny był groch, z którego przyrządzano placki, jedzono go razem z kapustą lub robiono z niego postne zupy. Grochowiny, czyli resztki łodyg grochu także wykorzystywano – jako swoistego rodzaju "blachę" do pieczenia chleba. Ten podstawowy rodzaj pieczywa wypiekano raz na tydzień w postaci dużych bochnów.
Obok grochu kuchnia kujawska od wieków sięgała też po fasolę. Pojawia się ona m.in. w przepisie na szablok z zacierkami - jednogarnkowe danie z fasoli i ziemniaków, gotowanych najpierw, następnie duszonych razem z drobnymi kluseczkami. Gdyby nie groch i fasola, niektóre rodziny mogłyby głodować na przednówku.

Ryby, z racji obecności licznych jezior i rzek, były obecne w kuchni Kujaw od zawsze. Pieczono je, smażono, gotowano i duszono. Nic się nie miało prawa zmarnować. Jednym z najbardziej znanych regionalnych przysmaków rybnych jest szczupak w soli. Na Kujawach znajdują się spore pokłady soli, nie jest więc dziwne, że ten produkt wykorzystywano również w kuchni nie tylko jako dodatek do potraw. Całego szczupaka posypywano zwilżoną solą, zapiekano, a następnie zbijano solną skorupkę. Ryba była dzięki temu delikatna i bardzo wilgotna.

Mięso nie należało na Kujawach do częstych gości na stole. Jedna rzecz jednak musiała być w każdym domu. To smalec z gęsi, przyrządzany z tłuszczu i mięsa gęsiego z dodatkiem cebuli i jabłek. Taki smalec służył jako omasta do wielu dań.

Popularnym napojem codziennym na Kujawach była kawa zbożowa z prażonego jęczmienia i cykorii. Często, zwłaszcza w okresie letnim, pito również orzeźwiający podpiwek wyrabiany z kawy zbożowej, chmielu i drożdży.

A na deser jedzono leguminy, czyli lepkie ciasta przygotowywane z maku, miodu, białka z jajek i czasami bakalii. Legumina miała to do siebie, że nawet po kilkunastu dniach, choć twarda i ciągnąca się, nadal była smaczna.

Dziś kuchnia Kujaw mocno się wzbogaciła. Goszczą w niej nie tylko dania z innych regionów Polski, ale i kuchni międzynarodowej. Wciąż jednak można spotkać miejsca, gdzie serwowane są tradycyjne potrawy regionu, a choć skromne i proste, często zaskakują smakiem i zdecydowanie warte są poznania.

Chcesz się pochwalić swoimi kulinarnymi osiągnięciami? Masz ciekawy przepis? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl